18.Yüzyılda Osmanlı Devleti Haritası

Kullanıcı Değerlemesi:  / 0
Kötüİyi 

18.Yüzyılda Osmanlı Devleti Haritası

Bu dönemde amaç : Karlofça Antlaşması ile kaybettiği yerleri geri almak ve batılılaşma yolunda ıslahatlar yapmaktır. Bu amaçla Rusya - Venedik - Avusturya - İran ile savaşıldı. Toprak alınamadığı gibi daha da kaybedildi.

Osmanlı- Rus ilişkileri:

Bu dönemde Rusya’nın politikası sıcak denizlere inerek genişlemektir. Bunun  üç yolu vardır. Bunlar:

1- Boğazları alarak inmek (Osmanlı vardı karşısında)

2- Doğu Anadolu ve Kafkasya’dan inmek ( Osmanlı ve İran vardı karşısında)

3- Batlık Denizinden inmek ( İsveç Krallığı vardı karşısında)

Prut savaşı ve Antlaşması (1711)

Nedeni: Rusya'nın yaptığı reformlarla güçlenmesi ve sıcak denizlere inme politikası, ayrıca İsveç Kralı'nı takip eden Rus ordusunun Osmanlı topraklarına girmesi sonucunda savaş çıkar. Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa Savaşı kazanır ve Ruslarla Prut Antlaşmasını  imzalar. Buna göre "Azak Kalesi" geri verilecek, İsveç Kralı'nın ülkesine dönmesine müsaade edilecekti.

NOT: İstanbul Antlaşması ile Rusya'ya verilen toprak parçaları ve ayrıcalıklar geri alınmıştır. Osmanlı Devleti kaybettiği toprakları geri alma umuduna kapıldı.

Osmanlı - Avusturya İlişkileri

 Pasarofça Antlaşması (1715 -1718) Karlofça Antlaşması ile Venediklilere   verilen Mora Halkının Osmanlı'dan yardım istemesi sonucunda Mora geri   alınır(1715). Avusturya bu olaya karşı çıkarak  Osmanlı  Devleti'ne  savaş  açar sonra Pasarofça Antlaşması imzalanır. Buna göre Girit ve Mora Yarımadası Osmanlıya geri verilmiştir. Ancak Belgrat kaybedildi.

NOT: Pasarofça ile  Lâle Devri başladı, İngiltere ve Hollanda'ya verilen ayrıcalıklar kesinlik kazandı. Batının üstünlüğü kabul edildi.

Osmanlı -Rus ve Avusturya Savaşı 

Belgrat Antlaşması (1736 -1739)

Avusturya ve Rusya'nın anlaşarak kendi aralarında Osmanlı topraklarını paylaşmaları. Bu amaçla Rusya'nın Kırımı işgal etmesi ile savaş başlar. Osmanlı Devleti her iki cephede de başarılı olarak Belgrat Antlaşmasını imzalar. Buna göre Avusturya'nın Pasarofça Antlaşmasında aldığı yerleri Osmanlı Devleti'ne geri verir.

NOT Osmanlı Devleti'nin XVIII. yy.da imzaladığı en kazançlı antlaşmadır. Karadeniz'in Türk gölü olduğu bir kez daha onaylandı.

NOT: Antlaşmada aracılık yapan Fransa'ya 1740'da kapitülâsyonları verilir. Fransa'ya verilen bu kapitülasyonlardan "hükümdarların hayatlarıyla sınırlıdır." hükmü çıkarılır. Böylece kapitülasyonlar süreklilik kazanır.

Osmanlı Rus Savaşları

Küçük Kaynarca Antlaşması (1774)

Ruslar'ın Lehistan işlerine karışması, Çariçe Katerina'nın Balkanlar ve Karadeniz'le ilgili düşünceleri, Ruslar'ın Kırım'a saldırması sonucunda III. Mustafa Rusya'ya savaş açmış ancak başarılı olamamıştır. Ayrıca İngiltere'nin yardımı ile Cebelitarık Boğazı'nı geçen Rus gemileri Çeşme'de Osmanlı donanmasını yakmıştır (1770). Bunun sonucunda Küçük Kaynarca Antlaşması imzalanır. 

Buna göre: 1- Kırım'a bağımsız oldu.    2- Ruslara kutsal yerleri ziyaret edebilecek     3- Karadeniz'de donanma bulundurma hakkı verilmiştir.    4-Ayrıca Rusya, Osmanlı ülkesinde yaşayan Ortodoksların haklarını koruyacaktı. 5- Rusya’ya Kapitülasyon verilecek   6- Osmanlı Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek. 

Antlaşmanın önemi:

-    Rusya, Osmanlının iç işlerine karışma hakkı elde etti.( 4. maddeye göre)

-    Karadeniz'in Türk gölü olma özelliği ortadan kalktı.   ( 3. maddeye göre)

-    Osmanlı ilk kez tazminat ödedi. 

-    İlk kez halkı Müslüman olan bir yer (Kırım) elden çıkmıştır. ( 1. maddeye göre)

Aynalıkavak Sözleşmesi (1783) : Rusya Kırım’â girince Osmanlı ile karşı karşıya geldi. Yapılan sözleşme ile Rusya Kırım’dan çekildi ancak Kırım Hanını Rusya seçecekti.

Osmanlı Avusturya - Rus Savaşları 

Ziştovi (1791) ve Yaş ( 1792) Antlaşmaları

Avusturya ve Rusya'nın birlikte hareket etmesi İngiltere'nin Osmanlı Devleti'ni savaşa kışkırtması ve Kırım'ı geri almak istemesi sonucunda savaş başlamış, ancak Osmanlı Devleti her iki cephede de başarılı olamamış Avusturya ile Ziştovi, Rusya ile Yaş Antlaşması'nı imzalamıştır.

NOT: Avusturya'nın antlaşma imzalamasında Fansız İhtilâli'nin çıkmasından etkilenmesi rol oynamıştır.

NOT: Yaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin çöküş dönemi başlamıştır. Yaş Antlaşması ile de Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu kabul edildi. ** (İlk kez Müslüman bir yer yabancı bir ülkeye bırakıldı.)

Osmanlı - Fransız İlişkileri:

1789 Fransız ihtilâlinden sonra, Osmanlı -Fransız ilişkileri bozuldu. Fransa, İngiltere'nin sömürgeleri ile (Hindistan) olan bağlantısını kesmek amacıyla 1798'de Mısır'ı işgal etti. Cezzar Ahmet Paşa komutasındaki Nizam-ı Cedit kuvvetleri, Akkâ'da Fransızları yendi. İngiltere ve Rusya Osmanlılara yardımda bulundu. Fransızlar, 1801'de....................................... anlaşmasını yaparak Mısır'dan ayrıldı.

Osmanlı İran İlişkileri: 

   İran’da sorunlar çıkınca Rusya İran’a girdi. İran’ı Rusya’ya bırakmak istemeyen Osmanlıda İran’a girdi (1722). İki ordu savaşacakken Fransa’nın arabuluculuğu ile anlaşma yapıldı (1724). Buna göre;İran’ın kuzeyi Ruslara , Batısı Osmanlının olacaktı.

   İran bunu kabul etmeyince İran’la savaş başladı. 1746’ya kadar devam eden savaş sonunda İran ile Kerden Antlaşması (II. Kasr-ı Şirin Antlaşması) imzalandı. 1639 tarihli Kasr-ı Şirin Antlaşması aynen kabul edildi.


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile